Iedereen kijkt anders
In samenwerking ga je er vaak vanuit dat je naar hetzelfde kijkt. Wat er speelt, lijkt voor iedereen zichtbaar. Maar dat klopt zelden. Iedereen kijkt door zijn eigen bril en brengt zijn eigen gevoeligheid mee. Wat voor de één logisch is, voelt voor de ander als spanning. Wat voor de één duidelijk is, roept bij de ander juist vragen op. En juist in die verschillen ontstaat beweging. Of frictie.
Wanneer het begint te schuiven
Zolang er ruimte is, lukt het meestal wel. Mensen luisteren naar elkaar, zoeken afstemming en proberen elkaar te begrijpen. Maar zodra de druk oploopt, door tijd, verwachtingen of belangen, verandert er iets. Dan komt naar boven hoe iemand werkelijk omgaat met spanning.
Hoe mensen met druk omgaan
Iedereen probeert druk te reguleren. Op zijn eigen manier.De één gaat harder werken en probeert controle te houden. De ander trekt zich terug en wacht af. Weer een ander zet druk op de omgeving of zoekt snel naar oplossingen. Dat lijkt verschillend gedrag, maar onderliggend zie je vaak dezelfde bewegingen terug.
Vechten, vluchten of bevriezen
Onder druk vallen mensen terug op patronen die al langer aanwezig zijn.De één gaat de confrontatie aan, wordt scherper en probeert richting te forceren. De ander kiest ervoor om afstand te nemen, gesprekken uit te stellen of zich stil te houden. En er zijn momenten waarop iemand het even niet meer weet en stilvalt, waardoor besluiten blijven liggen en het overzicht verdwijnt.
Deze reacties zijn herkenbaar. En ook begrijpelijk.
Wat ik vaak zie in de praktijk
In organisaties waar de druk oploopt, zie je dit tegelijk gebeuren. Iemand duwt harder op inhoud en besluitvorming. Een ander houdt zich juist afzijdig. Weer een ander probeert de rust te bewaren door compromissen te zoeken. En precies in die combinatie raakt het contact uit beeld. Samenwerking wordt dan iets dat georganiseerd moet worden, in plaats van iets dat ontstaat.
De onderliggende laag
Onder deze reacties liggen behoeften. Behoefte aan veiligheid. Aan erkenning. Aan duidelijkheid. En wanneer die behoeften onder druk komen te staan, gaan mensen reageren. Niet omdat ze dat willen. Maar omdat het zo werkt.
Waar het misgaat
Het wordt ingewikkeld wanneer we dat gedrag gaan zien als de persoon. Wanneer we zeggen: hij pakt geen verantwoordelijkheid. Of: zij luistert niet. Of: het team werkt niet samen. Dan reageren we op het gedrag, terwijl daaronder iets anders speelt.
Leiderschap onder druk
Leiderschap begint in die momenten. Niet door harder te sturen of sneller te handelen. Maar door te zien wat er gebeurt. Bij jezelf. En bij de ander. Wat gebeurt er hier eigenlijk? Waar reageert iemand op? En wat vraagt deze situatie werkelijk?
De ruimte die dan ontstaat
Dat vraagt vertraging. Omdat je daarmee uit de automatische reactie stapt. En weer kunt kiezen hoe je omgaat met wat er gebeurt.
Tot slot
Onder druk worden we voorspelbaar. En juist daar ligt de ruimte. Niet in het voorkomen van spanning. Maar in hoe je ermee omgaat, op het moment dat het ertoe doet.
Blijf op de hoogte
Schrijf je in op de nieuwsbrief en ontvang maandelijks een mail met nieuwe inzichten.
