We organiseren om grip te krijgen
Wanneer iets niet loopt in een organisatie, zoeken we vaak naar oplossingen in de structuur. We maken afspraken. Verdelen rollen. Scherpen processen aan. Dat geeft overzicht. En vaak ook tijdelijk rust.
Waar het begint te schuiven
Maar wat er speelt, zit zelden op één plek. Een vraagstuk dat zichtbaar wordt in samenwerking, kan zijn oorsprong hebben in structuur. Wat zichtbaar wordt in gedrag, kan te maken hebben met de omgeving. En wat als inhoudelijk probleem wordt gezien, begint vaak ergens anders. Toch kijken we vaak vanuit één invalshoek.
We kijken zelden naar het geheel
In organisaties wordt vaak onderscheid gemaakt. Tussen de mens en de organisatie. Tussen de zachte en de harde kant. Tussen gedrag en structuur. Dat helpt om overzicht te houden. Maar daardoor trekken we het geheel ook uit elkaar.
Wat ik vaak zie in de praktijk
In een MT waar de samenwerking onder druk staat, wordt vaak ingezet op betere communicatie of teamontwikkeling, terwijl de werkelijke oorzaak ligt in een verandering in structuur waardoor rollen zijn verschoven en mensen elkaar onbedoeld zijn kwijtgeraakt — en zolang die onderliggende verschuiving niet wordt gezien, blijft de oplossing zich richten op de verkeerde plek.
Alles hangt met elkaar samen
In werkelijkheid zijn die werelden niet los van elkaar. Wat er gebeurt bij mensen, heeft invloed op de cultuur. Wat er gebeurt in de structuur, werkt door in gedrag. En wat er in de omgeving speelt, raakt alles tegelijk. Het één kan niet zonder het ander.
Wanneer structuur het overneemt
Het wordt spannend wanneer structuur een doel op zich wordt. Wanneer we blijven organiseren om grip te houden. Wanneer we blijven aanpassen, zonder te onderzoeken wat er werkelijk speelt.
Dan ontstaat er schijnzekerheid.
De behoefte aan controle
Die beweging is begrijpelijk. Structuur geeft houvast. Zeker wanneer de druk oploopt en het overzicht verdwijnt. Maar juist dan neemt de neiging toe om dingen vast te zetten. Terwijl de werkelijkheid ondertussen beweegt.
Waar het verschil ontstaat
Het verschil ontstaat wanneer je bereid bent om breder te kijken. Zowel wat zichtbaar is, als naar wat daaronder en daaromheen speelt. Wat gebeurt er bij mensen? Wat speelt er in de structuur? En wat komt er vanuit de omgeving binnen?
Leiderschap in de organisatie
Leiderschap vraagt in die momenten om een integrale blik. Niet om alles tegelijk op te lossen. Maar om te zien hoe dingen met elkaar samenhangen. En van daaruit keuzes te maken die kloppen met het geheel.
De ruimte die dan ontstaat
Dat vraagt vertraging. Omdat je daarmee voorkomt dat je een deelprobleem oplost. Terwijl het echte vraagstuk ergens anders zit.
Tot slot
Structuur helpt. Tot het moment waarop het vastzet.
En juist daar ligt de uitnodiging om anders te kijken. Niet naar één deel, maar naar het geheel waarin alles met elkaar verbonden is.
Blijf op de hoogte
Schrijf je in op de nieuwsbrief en ontvang maandelijks een mail met nieuwe inzichten.
